| Programma: | Tamelijk afgelegen bij de grens van het Ardense massief en verwijderd van de grote verkeers-en waterwegen, leek voor Spa geen bijzondere toekomst te zijn weggelegd. En toch is deze stad in de voorbije eeuwen zo bekend geworden, dat haar reputatie tot ver over onze grenzen heen doordrong. Wordt in de Engelse taal - dé wereldtaal - niet gesproken van "a Spa" als men het er heeft over een kuuroord?
Bijzondere geologische verschijnselen werden oorzaak van deze onverwachte faam. Het water, dat langzaam door de nabije rotsgesteenten sijpelt, wordt er beladen met allerlei elementen, die het aldus zijn bijzondere, zo gezochte eigenschappen bezorgen.
Maar vanzelfsprekend heeft ook de rustige en kalme omgeving, waarin dit alles zich afspeelt, de aantrekkelijkheid van Spa nog vergroot.
We geloven, dat ook nu, zoals weleer, de vermoeide kuurganger er even van de veilige rust wil komen genieten, ver van het jachtige leven van iedere dag.
Spa dankt dus zijn bekendheid in de eerste plaats aan haar minerale bronnen. Hun geneeskrachtig water was reeds gekend en hooggeschat door de Romeinen... Toch moeten we wachten tot de 16e eeuw om de reputatie en de commercialisering ervan te zien ontwikkelen. Maar dan stromen de kuurgasten toe : in grote getale en uit alle hoeken van Europa. Allen willen ze de heilzame werking van de bronwaters komen beproeven... Spa wordt dan werkelijk "Le Café de l'Europe" - Het Café van Europa !
Deze benaming dankt zij aan de uitspraak van de Oostenrijkse Keizer Josef II, die onze stad bezocht in 1781. Ze getuigt op bijzondere wijze de grote bekoring, die ervan uitging.
De meerderheid van de Groten in Europa, zowel gekroonde hoofden als andere beroemde personages, geestelijken, van adel of uit de gegoede bourgeoisie, iedereen wou Spa hebben bezocht.
Bij hun aankomst lieten ze zich dadelijk inschrijven op de "Liste des Seigneurs et Dames" die ieder jaar zowat 600 tot 1200 namen bevatte van kuurgasten en hun gevolg. Deze cijfers bewijzen de buitengewone toeloop van vreemdelingen in die tijd.
Natuurlijk kwam men er niet alleen met therapeutische bedoelingen.
De concentratie van zoveel belangrijke en invloedrijke personen offerde immers tal van andere mogelijkheden, o.a. op politiek of diplomatisch vlak. De politieke neutraliteit in het gebied van het Prinsbisdom Luik zou bovendien al deze contacten nog begunstigen.
In 1764 vindt de opening plaats van La Redoute (naar het Italiaanse woord "Ridotto", café waar men speelt). Een tweede Casino, de Waux-Hall, in 1770, zorgt ervoor dat Spa de eerste twee Casino's bezit op ons continent .
Maar de Franse Revolutie, verwarrend en onverbiddelijk voor adel en geestelijkheid, zal ook Spa niet sparen. De kuurgangers worden er zeldzaam. En - toppunt van tegenslag - een grote brand teistert in 1807 het hart van de stad. Meer dan 300 huizen, voor het merendeel gebouwd met hout en leem, gaan in de vlammen op.
Spa zal zijn internationale faam van de 18e eeuw niet meer terugvinden...
Nochtans kent de stad aan het eind van de 19e en het begin van de 20ste eeuw een nieuwe herleving.
In 1862 wordt het nieuwe Badhuis (Thermen) opgericht, in 1878 de Galerij Leopold II en de Paviljoenen, de Pouhon Pierre-le-Grand in 1880, de Villa Marie-Henriette in 1885, het Meer van Warfaaz in 1892 en eveneens in 1896 de nieuwe Sint-Remacluskerk.
Het Kuurcentrum wordt in 1905 gemoderniseerd en in 1908 bouwt de stad een nieuwe Feestzaal, het Kursaal.
De eerste wereldoorlog breekt alle toeristische activiteiten.
In Spa komt een groot veldhospitaal voor het Duitse Leger.
In februari 1917 vernielt een nieuwe brand het Casino, alsdan hospitaal. Ook het oude Theater met enkele zalen uit de 18e eeuw branden uit.
Het belangrijkste feit gedurende deze oorlog is vanzelfsprekend de vestiging van het Duitse Hoofdkwartier in Spa. Keizer Wilhelm II komt er wonen tot bij zijn capitulatie en zijn vertrek naar Nederland op 10 november 1918. Al deze gebeurtenissen liggen aan de basis van het houden van de Vredesconferentie te Spa in juli 1920. Deze conferentie, gehouden in het kasteel La Fraineuse, bezorgt de stad een nieuwe impuls.
Een van de meeste gewichtige gebeurtenissen in de periode tussen de twee oorlogen was ongetwijfeld de stichting van de Maatschappij Spa Monopole door Chevalier de Thier in april 1921.
De verkoop van de bronwaters, zo succesrijk in de 18e eeuw, kreeg daardoor, na zijn terugval in de 19e eeuw, plotseling een nieuwe industriële dimensie.
Ook in het jaar 1921 werd het race-circuit van Spa-Francorchamps geopend. Het zou in enkele jaren tijd een wereldfaam verwerven.
Nog een nieuw schitterend element voor de Badstad was de stichting van de Golf des Fagnes in 1930.
In datzelfde jaar vonden de eerste vliegmeetingen plaats op de vroegere renbaan van de Sauvenière. Hier zou later het huidige vliegveld van Spa-Malchamps worden aangelegd.
Meerdere belangrijke internationale paardenwedrennen vinden in die periode plaats (de Spase hindernissen zijn trouwens klassiek geworden in paardenwedstrijden).
De tweede wereldoorlog verliep zonder veel merkwaardige gebeurtenissen. Gelukkig werd het Ardennenoffensief, einde 1944, net op tijd, vlak voor de stad gestopt.
De na-oorlogse periode tekent het begin van een nieuw, Sociaal Kuurwezen, les Heures Claires, in 1949.
Op sociaal-cultureel gebied vergeten we zeker niet het Festival du Théâtre (vanaf 1959), het Festival van het Franse Lied (1964-1983) en, voor het eerst in Spa : de Francofolies in 1994.
|
